15 Oktober. Dag 1 van het Coachingstraject.
Met koekjes en biertjes struin ik over de Dam. Vandaag begint de eerste coachweek van Project Perform 08/09 en ik loop stage. Project Perform is een project van Mirjam Zweers en Hendriekje de Jong, opgericht naar aanleiding van een hoop frustraties, blijkt uit het inleidende praatje. En Nesha is het er mee eens dat frustratie leidt tot inspiratie.
Nesha is een van de vier kunstenaars die meedoet aan het project. Hij is de trotse eigenaar van het idealistische Land of Nesha en laat enkele foto's en video's zien van performances waarin hijzelf altijd het middelpunt is. Nesha is tegen de oorlog en voelt zichzelf als Don Quichot, een emotionele idealist, die als soldaat tegen het onrecht wil strijden, maar die iets te dwaas is om zijn plannen gedaan te krijgen.
We beginnen de dag met veel koffie en een computer die geen internetverbinding krijgt. Dan doen we maar eerst de rondleiding. De Brakke Grond is een groot gebouw, echt zo eentje opgericht in de jaren ’60, met onverwachte hoeken en gaten. Tijdens de rondleiding laat Jochem
af en toe een fluitje door de ruimte zweven, op zoek naar akoestiek.
Het uitgangspunt van Jochem is muziek. Hij wil dat er tijdens zijn performances een connectie is met het publiek en niet met de performer. Het publiek probeert hij van perspectief te veranderen door een nieuwe kijk op de werkelijkheid, als ruimte waarin wij luisteren en zien, te geven.
Dan gaan we op weg naar de lunch die vol kleuren en geuren al op ons aan het wachten is. Tijdens de lunch vertelt Judith me dat ze vorig jaar als assistent van een vriendin had meegedaan aan Project Perform, ze was zo onder de indruk van de Roode Zaal dat ze dit jaar erg graag zelf mee wil doen. Judith is op zoek naar culturele identiteiten. Ze werkt met alter ego's en zoekt daarvoor vooral in zichzelf. Zo is haar Japanse alter ego Kyoko, die de rust in het Amstelpark opzoekt en theeceremonies uitvoert, haar blanke Anita niet bang om mensen op straat aan te spreken en heeft ze ook al de man in zichzelf gevonden.
En wie is dan die jongen die zo laat uit Antwerpen moet komen? Dat is Thomas. Hij gaat er alles aan doen zijn status als befaamde broodman te verwerpen. Maar ja, wie is Thomas dan wel als hij aan het performen is? Thomas ziet kunst maken als sociale actie en vindt het moeilijk de scheiding tussen performancekunst en theater te maken. Zijn performances zijn theatraal van aard, gericht op het visuele en gesitueerd in de openbare ruimte.
Zo, en dan nu een biertje? Ja, daar zijn we wel aan toe. En even later gaat iedereen uitgeput en vol met nieuwe indrukken terug naar huis of naar de speciaal geregelde slaapplek.
Ik ben benieuwd wat er morgen gaat gebeuren.
16 oktober. Dag 2 van het coachingstraject.
Vandaag wordt een zware dag! Het is namelijk tijd voor verdieping en zo zijn er wel 9 presentaties en gesprekken gepland zie ik op mijn programmablaadje. Als dat maar goed gaat! Snel probeer ik de koffiekannen te vullen, want die zullen we vandaag wel nodig hebben, denk ik.
Terwijl we aan de koffie zitten komt Roos van Geffen binnen. Roos van Geffen maakt decor- en kostuumontwerpen en laat ons voorbeelden van haar vrije werk zien. Roos van Geffen heeft het met ons over haar gedachten en idealen die gaan over onder andere de consumptiemaatschappij, persoonlijk contact en het zelfbewustzijn. Soms lukt het haar haar ideeën over te brengen op het publiek en soms blijkt het best een moeilijke klus.
Tijdens de lunch komen Michiel Alberts, Messieurs Delmotte en Mikes Poppe bij ons aan tafel. Zij zullen vandaag ook iets presenteren. Gezellig praten we verder tot we weer terug naar de Tuinzaal gaan.
Michiel Alberts is beeldend kunstenaar en laat ons een video zien waarin Roemeense mannen een heftige schaakpartij spelen. Het beeld wordt vergezeld door jazzmuziek en meteen borrelen we met vragen: Waarom jazz bij deze beelden? Wat doet muziek achter film? Ook tijdens de volgende twee videoperformances, waarin Michiel Alberts zelf te zien is, blijven we vragen stellen: Wat weet ik? Waarom moet iets kort of lang duren? Waarom wel of geen kleuren gebruiken? Wat is stilte? Met al deze vragen is er één ding zeker: we hebben nog uren, dagen, jaren, levens en veel kunst nodig om antwoorden te vinden.
Ondertussen is dr. Marga van Mechelen binnengekomen. Ook zij begint met een belangrijke vraag, namelijk Wat is performancekunst? Marga van Mechelen is universitair docent aan de UvA en gespecialiseerd in performancekunst en performativiteit. Ze heeft het boek De Appel: Performances, installations, video, projects, 1975-83 geschreven. Om haar theorieën te illustreren (en dat hebben we nodig) heeft ze ook wat voorbeelden van performances van de Appel uit de jaren '70 bij zich.
Het is ondertussen al vijf uur en ik moet naar een college aan de UvA. Hierdoor mis ik helaas de presentatie van Messieurs Delmotte, een spannend gekamde en geklede man, die Nesha zal coachen. En ook Mikes Poppe, die gastdeelnemer is, zal zichzelf presenteren.
Drie uur later ben ik weer terug in de Brakke Grond. Iedereen heeft ondertussen lekker gegeten en is klaar voor de voorstelling Hidden Trees, van stichting Be-wonder. Na afloop verlaten we De Brakke Grond om gezellig na te kunnen kletsen in het café.
17 oktober. Dag 3 van het Coachingstraject.
Poeh poeh, dat was me het dagje wel gisteren. Maar vandaag is het tijd voor beweging en creativiteit. We staan nog een beetje versuft voor ons uit te staren als we worden meegenomen
naar boven, naar de studio. Daar zal Aitana Cordero Vico ons een beetje flexibel maken. Aitana is ‘lichaamschoreograaf’: ze maakt voorstellingen en geeft workshops waarin de beweging van het lichaam centraal staat.
Na een warming-up waarbij iedereen zelf mag bedenken hoe hij/zij die gaat benutten, staan we al snel we aan elkaar te plukken en te aaien en worden onze lichamen één. Ook ontdekken we het lichaam als een machine en worden we zo de lucht in getild.
Het is een bevrijdende workshop, met enig nadelig effect dat ik de rest van de dag het onbestemde gevoel heb iedereen die ik tegenkom te willen omhelzen. Ik vraag me af of de rest van de groep dit gevoel ook heeft gehad.
Als we hebben geluncht is het tijd voor een nagesprek met regisseur Betsy Torenbos en dramaturg Sophie Kassies van Hidden Trees, de voorstelling die we gisteren hebben gezien. Betsy vertelt ons over haar werkwijze, haar motivatie, de samenwerking met de oude mensen, de kunstenaars en over de muziek.
Er heerst een jolige stemming als Petra Josso binnenkomt. Zij is make-up artiest en werkt in Back Stage op de Rozengracht. Haar doel is ons te laten zien hoe we in korte tijd van sekse kunnen veranderen. Voor ons, en vooral voor Jochem en Judith is dit één groot feest. Met lange baarden en lipgloss gaan zij met passie aan de haal en inderdaad, na 1,5 uur lopen er mannen met borsten en vrouwen met piemels door het gebouw.
Nog eventjes drinken we wat wijntjes, biertjes, eten we wat chips en spreken we onze ervaringen uit. Het afscheid loopt gesmeerd en met veel zin kijk ik uit naar de volgende coachweek. Ik hoop dat iedereen nu lekker aan de slag kan gaan.
Met koekjes en biertjes struin ik over de Dam. Vandaag begint de eerste coachweek van Project Perform 08/09 en ik loop stage. Project Perform is een project van Mirjam Zweers en Hendriekje de Jong, opgericht naar aanleiding van een hoop frustraties, blijkt uit het inleidende praatje. En Nesha is het er mee eens dat frustratie leidt tot inspiratie.
Nesha is een van de vier kunstenaars die meedoet aan het project. Hij is de trotse eigenaar van het idealistische Land of Nesha en laat enkele foto's en video's zien van performances waarin hijzelf altijd het middelpunt is. Nesha is tegen de oorlog en voelt zichzelf als Don Quichot, een emotionele idealist, die als soldaat tegen het onrecht wil strijden, maar die iets te dwaas is om zijn plannen gedaan te krijgen.
We beginnen de dag met veel koffie en een computer die geen internetverbinding krijgt. Dan doen we maar eerst de rondleiding. De Brakke Grond is een groot gebouw, echt zo eentje opgericht in de jaren ’60, met onverwachte hoeken en gaten. Tijdens de rondleiding laat Jochem
af en toe een fluitje door de ruimte zweven, op zoek naar akoestiek.Het uitgangspunt van Jochem is muziek. Hij wil dat er tijdens zijn performances een connectie is met het publiek en niet met de performer. Het publiek probeert hij van perspectief te veranderen door een nieuwe kijk op de werkelijkheid, als ruimte waarin wij luisteren en zien, te geven.
Dan gaan we op weg naar de lunch die vol kleuren en geuren al op ons aan het wachten is. Tijdens de lunch vertelt Judith me dat ze vorig jaar als assistent van een vriendin had meegedaan aan Project Perform, ze was zo onder de indruk van de Roode Zaal dat ze dit jaar erg graag zelf mee wil doen. Judith is op zoek naar culturele identiteiten. Ze werkt met alter ego's en zoekt daarvoor vooral in zichzelf. Zo is haar Japanse alter ego Kyoko, die de rust in het Amstelpark opzoekt en theeceremonies uitvoert, haar blanke Anita niet bang om mensen op straat aan te spreken en heeft ze ook al de man in zichzelf gevonden.
En wie is dan die jongen die zo laat uit Antwerpen moet komen? Dat is Thomas. Hij gaat er alles aan doen zijn status als befaamde broodman te verwerpen. Maar ja, wie is Thomas dan wel als hij aan het performen is? Thomas ziet kunst maken als sociale actie en vindt het moeilijk de scheiding tussen performancekunst en theater te maken. Zijn performances zijn theatraal van aard, gericht op het visuele en gesitueerd in de openbare ruimte.
Zo, en dan nu een biertje? Ja, daar zijn we wel aan toe. En even later gaat iedereen uitgeput en vol met nieuwe indrukken terug naar huis of naar de speciaal geregelde slaapplek.
Ik ben benieuwd wat er morgen gaat gebeuren.
16 oktober. Dag 2 van het coachingstraject.
Vandaag wordt een zware dag! Het is namelijk tijd voor verdieping en zo zijn er wel 9 presentaties en gesprekken gepland zie ik op mijn programmablaadje. Als dat maar goed gaat! Snel probeer ik de koffiekannen te vullen, want die zullen we vandaag wel nodig hebben, denk ik.
Terwijl we aan de koffie zitten komt Roos van Geffen binnen. Roos van Geffen maakt decor- en kostuumontwerpen en laat ons voorbeelden van haar vrije werk zien. Roos van Geffen heeft het met ons over haar gedachten en idealen die gaan over onder andere de consumptiemaatschappij, persoonlijk contact en het zelfbewustzijn. Soms lukt het haar haar ideeën over te brengen op het publiek en soms blijkt het best een moeilijke klus.
Tijdens de lunch komen Michiel Alberts, Messieurs Delmotte en Mikes Poppe bij ons aan tafel. Zij zullen vandaag ook iets presenteren. Gezellig praten we verder tot we weer terug naar de Tuinzaal gaan.
Michiel Alberts is beeldend kunstenaar en laat ons een video zien waarin Roemeense mannen een heftige schaakpartij spelen. Het beeld wordt vergezeld door jazzmuziek en meteen borrelen we met vragen: Waarom jazz bij deze beelden? Wat doet muziek achter film? Ook tijdens de volgende twee videoperformances, waarin Michiel Alberts zelf te zien is, blijven we vragen stellen: Wat weet ik? Waarom moet iets kort of lang duren? Waarom wel of geen kleuren gebruiken? Wat is stilte? Met al deze vragen is er één ding zeker: we hebben nog uren, dagen, jaren, levens en veel kunst nodig om antwoorden te vinden.
Ondertussen is dr. Marga van Mechelen binnengekomen. Ook zij begint met een belangrijke vraag, namelijk Wat is performancekunst? Marga van Mechelen is universitair docent aan de UvA en gespecialiseerd in performancekunst en performativiteit. Ze heeft het boek De Appel: Performances, installations, video, projects, 1975-83 geschreven. Om haar theorieën te illustreren (en dat hebben we nodig) heeft ze ook wat voorbeelden van performances van de Appel uit de jaren '70 bij zich.
Het is ondertussen al vijf uur en ik moet naar een college aan de UvA. Hierdoor mis ik helaas de presentatie van Messieurs Delmotte, een spannend gekamde en geklede man, die Nesha zal coachen. En ook Mikes Poppe, die gastdeelnemer is, zal zichzelf presenteren.
Drie uur later ben ik weer terug in de Brakke Grond. Iedereen heeft ondertussen lekker gegeten en is klaar voor de voorstelling Hidden Trees, van stichting Be-wonder. Na afloop verlaten we De Brakke Grond om gezellig na te kunnen kletsen in het café.
17 oktober. Dag 3 van het Coachingstraject.
Poeh poeh, dat was me het dagje wel gisteren. Maar vandaag is het tijd voor beweging en creativiteit. We staan nog een beetje versuft voor ons uit te staren als we worden meegenomen
naar boven, naar de studio. Daar zal Aitana Cordero Vico ons een beetje flexibel maken. Aitana is ‘lichaamschoreograaf’: ze maakt voorstellingen en geeft workshops waarin de beweging van het lichaam centraal staat.Na een warming-up waarbij iedereen zelf mag bedenken hoe hij/zij die gaat benutten, staan we al snel we aan elkaar te plukken en te aaien en worden onze lichamen één. Ook ontdekken we het lichaam als een machine en worden we zo de lucht in getild.
Het is een bevrijdende workshop, met enig nadelig effect dat ik de rest van de dag het onbestemde gevoel heb iedereen die ik tegenkom te willen omhelzen. Ik vraag me af of de rest van de groep dit gevoel ook heeft gehad.
Als we hebben geluncht is het tijd voor een nagesprek met regisseur Betsy Torenbos en dramaturg Sophie Kassies van Hidden Trees, de voorstelling die we gisteren hebben gezien. Betsy vertelt ons over haar werkwijze, haar motivatie, de samenwerking met de oude mensen, de kunstenaars en over de muziek.
Er heerst een jolige stemming als Petra Josso binnenkomt. Zij is make-up artiest en werkt in Back Stage op de Rozengracht. Haar doel is ons te laten zien hoe we in korte tijd van sekse kunnen veranderen. Voor ons, en vooral voor Jochem en Judith is dit één groot feest. Met lange baarden en lipgloss gaan zij met passie aan de haal en inderdaad, na 1,5 uur lopen er mannen met borsten en vrouwen met piemels door het gebouw.
Nog eventjes drinken we wat wijntjes, biertjes, eten we wat chips en spreken we onze ervaringen uit. Het afscheid loopt gesmeerd en met veel zin kijk ik uit naar de volgende coachweek. Ik hoop dat iedereen nu lekker aan de slag kan gaan.
Coachweek II
20 november 2008. Dag 1.
Wederom loop ik met koekjes en biertjes over de Dam. Want vandaag begint de tweede coachweek. We hebben elkaar niet meer gezien sinds de vorige keer, maar er is natuurlijk wel heel veel gebeurd. Daarom beginnen we met wat gezellig indrinken van sterke koffie. Hé, er is een nieuw gezicht: het is Sachi Miyachi. Voor mij is ze nieuw, maar voor Project Perform niet. Vorig jaar deed ze de performance Hairwasherdistrict en dit jaar zal ze weer iets doen. Wat? Dat is nog een groot geheim.
Wederom loop ik met koekjes en biertjes over de Dam. Want vandaag begint de tweede coachweek. We hebben elkaar niet meer gezien sinds de vorige keer, maar er is natuurlijk wel heel veel gebeurd. Daarom beginnen we met wat gezellig indrinken van sterke koffie. Hé, er is een nieuw gezicht: het is Sachi Miyachi. Voor mij is ze nieuw, maar voor Project Perform niet. Vorig jaar deed ze de performance Hairwasherdistrict en dit jaar zal ze weer iets doen. Wat? Dat is nog een groot geheim.
Als iedereen binnen is verandert de gezellige stemming een beetje naar een zenuwachtig rondkijken. Nesha pakt zijn tekenblok, Judith begint sneller te praten, Thomas gaat over op de thee en Jochems tas begint te trillen. Het is zo ver: vandaag gaan de jonge beeldende kunstenaars die in januari Project Perform 0809 zullen verbeelden hun grootse plannen uit de doeken doen.
‘Ik ben toch niet eerst, he!?’ roept Judith. ‘O, jawel’, antwoordt Hendriekje grijnzend, ‘jij mag eerst, kom maar op!’ Met veel lawaai en gestuntel staat Judith op en steekt haar usb-stick in de computer. Een in 3D ronddraaiende Rode Zaal verschijnt op de muur. ‘Zo, dus jij wil graag de Rode Zaal in?’ ‘Ja.’ ‘En, stel nou, iemand anders wil ook in de Rode Zaal?’ Judith’s hoofd verstijfd en met haar mond begint ze een mooi betoog te houden over de relatie tussen de inhoud van haar performance en de architectuur van de Rode Zaal.
Dan loopt Jochem naar voren. Hij heeft geen power point presentatie, maar wel een trillende tas. ‘Mijn performance bestaat uit twee delen’ begint hij. ‘Het eerste deel gaat anderhalve maand duren, het andere deel ongeveer een uur.’ Jochem’s performance is namelijk geïnspireerd op een volk uit Zuid-Amerika dat een ander tijdsbelevenis heeft dan wij in het Westen. Wat nou als wij daarmee in aanraking komen? Een performance van 1,5 maand en 1 uur? Ik snap er nu al niets meer van.
Achter het tekenblok komt Nesha’s hoofd tevoorschijn. Mankrachtig stapt hij naar voren en laat zijn, net in elkaar gezette, schetsen zien. Het zijn drie schetsen die allen een andere performance tonen, want Nesha is van plan elke avond een nieuwe performance te doen. Bij elke performance staat zijn energie en aanwezigheid centraal. Spannende en uitdagende acties liggen in het verschiet met als enig vastgelegd onderdeel de tekst die via kleine, persoonlijk geïmporteerde speakertjes te horen zullen zijn.
En als je als buitenlander aan Amsterdam denkt, wat is dan het eerste dat in je op komt? Juist, grachten met water. En zo kwam Thomas op het idee het tweede deel van zijn trilogie Antwerpen - Amsterdam - Antwerpen hier in het water te laten gebeuren. Ja, maar, hoe, wat, regels, geld, waar, vergunningen, gevaar, vlot, boot? Wat een goed idee en wat onzeker. Een groot denkteam wordt direct ingezet om deze performance te kunnen realiseren.
Na de lunch, die tot teleurstelling van ons allemaal deze keer een stuk minder spectaculair is dan de vorige keer, komt Vaast Colson, de coach van Thomas, vertellen over zijn werk. Vaast leerde in Breda over de kunstenaar als lichaam te denken en houdt zich bezig met de vraag: wanneer ben ik een kunstobject en wanneer ben ik mezelf die gewoon iets aan het doen is? Vaast laat foto’s zien van de expeditie met zijn ouders, waarin hij op zoek is naar een steen die hij jaren geleden in de bergen moest achterlaten. Ook onderzocht hij het begrip onstage/offstage tijdens een expositie in een museum. In deze expositie stond Vaast tegen een muur, met aan de andere kant van de muur, op precies dezelfde hoogte als zijn schouders, een rugzak. Dit had een vreemd effect op de bezoekers omdat het op het eerste gezicht niet duidelijk was dat de rugzak en Vaast bij elkaar hoorden. Ook toont hij veel begrip voor de werkwijze van Nesha, bij wie ‘het zijn’ en ‘kijken wat er gebeurt’ belangrijke facetten zijn.
De eerste dag van deze coachweek sluiten we af met de presentatie van Elien van Riet, de stagiaire van vorig jaar. Voor haar artikel onderzocht ze de rol van het publiek bij de voorstelling Where we are not – part 4 – van Lina Issa en Aitana Cordero. De actieve rol van het publiek vergeleek zij met de manier waarop Walter Benjamin de flaneur in ‘Kleine filosofie van het flaneren’ analyseert. Het publiek was tijdens de performance constant bewust van zijn eigen fysieke aanwezigheid en kon gezien worden als een ware flaneur.
En nu is het weer mijn beurt: snel haal ik de biertjes, wijntjes en zoutjes.
Nog eventjes kletsen we gezellig na in de Tuinzaal om ons daarna te begeven naar het café van de Brakke Grond waar nog veel meer bier, eten en bitterballen worden genuttigd.
